ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه روز سهشنبه برای نخستین بار پس از اعلام رسمی مسکو و باکو درباره عادیسازی کامل روابط، با الهام علیاف رئیسجمهور جمهوری آذربایجان به صورت تلفنی گفتوگو کرد.
به گزارش مرکز فرهنگی قفقاز، دیمیتری پسکوف سخنگوی کرملین این گفتوگوی تلفنی را گرم و سازنده توصیف کرد. دفتر ریاستجمهوری روسیه در گزارشی از این تماس تلفنی نوشت: پوتین و علیاف پس از بحث در مورد مسائل دوجانبه و بینالمللی جاری، به ماهیت سازنده روابط روسیه و جمهوری آذربایجان و تقویت همکاری بین دو دولت و سازمانهای مرتبط اشاره کردند. رؤسای جمهور روسیه و جمهوری آذربایجان همچنین بر تعهد خود برای گسترش بیشتر همکاریهای سودمند متقابل بین مسکو و باکو تأکید کردند. به گزارش ایرنا، وزیران امور خارجه روسیه و جمهوری آذربایجان ۲۶ تیرماه ۱۴۰۵ پس از مذاکرات دوجانبه خود در مسکو اعلام کردند که مناسبات این دو کشور به صورت کامل به حالت عادی بازگردانده است. وزیر امور خارجه جمهوری آذربایجان در کنفرانس خبری با همتای روسی خود در مسکو گفت: ما اخیراً با مشکلاتی در روابط دوجانبه خود مواجه شدهایم؛ مایه خرسندی است که اعلام کنیم ما، ۲ کشور، توانستهایم این مرحله دشوار در روابط خود را پشت سر بگذاریم و طیف کامل روابط روسیه و جمهوری آذربایجان را به طور کامل عادی کنیم. جیحون بایراموف گفت: انتظار میرود پروازهای مستقیم به تعدادی از مقاصد دو کشور که پس از حادثه غمانگیز سقوط هواپیمای غیرنظامی جمهوری آذربایجان در دیماه ۱۴۰۳ محدودیتهایی در آنها اعمال شده بود، در آینده نزدیک از سر گرفته شوند. وزارت امور خارجه روسیه پیشتر اعلام کرده بود که مسکو و باکو به توافق از جمله پرداخت غرامت برای سقوط هواپیمای جمهوری آذربایجان پس از حمله غیرعمدی پدافند هوایی در حریم هوایی روسیه دست یافتهاند. این هواپیما از باکو به سمت گروزنی مرکز چچن روسیه در حرکت بود که در نزدیکی شهر آکتائو قزاقستان سقوط کرد. از ۶۷ مسافر این هواپیما، ۳۸ نفر جان باختند. سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه نیز اعلام کرد: مسکو و باکو امسال، به لطف توافقات حاصل شده در بالاترین سطح و کار دولتها و وزارتخانههایمان، تمام مسائل مربوط به پیامدهای سقوط هواپیمای مسافربری آزال در روز پنجم دی ۱۴۰۳ را حل کردهایم. لاوروف همچنین گفت: روسیه و جمهوری آذربایجان به لطف تماسهای منظم مداوم در سطوح مختلف، از جمله بین سران کشورها، به سمت تحقق کامل پتانسیل اعلامیه تعامل متفقین بین کشورهایشان حرکت میکنند . وزیر امور خارجه روسیه گفت: با وجود مشکلاتی که هر از گاهی رخ میدهد و آنها در زندگی اجتنابناپذیر هستند، ما به سمت تحقق کامل ظرفیت اعلامیه مسکو در مورد تعامل متفقین حرکت میکنیم؛ «به هر حال، عدد ۲۲، ۲، ۲۲ است.» علیاف و پوتین رؤسای جمهوری جمهوری آذربایجان و روسیه سوم اسفند ۱۴۰۰ (برابر با ۲۲ فوریه ۲۰۲۲ میلادی) در پایان دیدار و گفت وگوی دوجانبه، بیانیه ای با عنوان «تعامل متفقین» را در مسکو امضا کردند. این بیانیه در ۴۳ بند شامل همکاری و تعاملات دو کشور در حوزه های مختلف سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است. برابر مفاد این سند امضا شده توسط علیاف و پوتین، فدراسیون روسیه و جمهوری آذربایجان روابط خود را مبتنی بر تعامل، احترام متقابل به استقلال، حاکمیت کشوری، تمامیت ارضی و مصونیت ناپذیری مرزهای دولتی دو کشور و همچنین عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر، منفعت متقابل، حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات و عدم توسل به زور، پیش خواهند برد. بر اساس این بیانیه، فدراسیون روسیه و جمهوری آذربایجان قاطعانه از فعالیتهای سازمانها و افراد در سرزمینهای خود علیه حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی طرف مقابل جلوگیری میکنند. طرفین از هرگونه اقدام علیه یکدیگر، از جمله اقداماتی که از طریق کشورهای ثالث انجام می شود، خودداری خواهند کرد. در گزارش کرملین، جزئیات بیشتری درباره تماس تلفنی روز سه شنبه پوتین و علیاف اعلام نشده است. پیش از این، وزیر امور خارجه روسیه ۲۶ تیرماه گفت: وضعیت امور در پروژه سه جانبه ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان در این راهگذر بینالمللی دلگرمکننده است زیرا همکاران ایرانی ما اخیراً به ما اطلاع دادهاند که تخصیص زمین برای ساخت خط راهآهن رشت – آستارا را تکمیل کردهاند. وزیر امور خارجه روسیه یادآور شد: روسای سه شرکت راه آهن – جمهوری اسلامی ایران، فدراسیون روسیه و جمهوری آذربایجان – نیز اخیراً در مسکو با یکدیگر ملاقات و در مورد مسائل عملی، مانند نحوه شروع کار پس از تکمیل تخصیص زمین، بحث کردند؛ بنابراین، من فکر میکنم شاهد پیشرفت در این پروژه خواهیم بود.
لاوروف خاطرنشان کرد: هر سه کشور (ایران،روسیه و جمهوری آذربایجان) به اجرای این پروژه علاقهمند هستند. تماس تلفنی روز سهشنبه پوتین و علیاف یک روز پس از تماس تلفنی رئیسجمهور روسیه با نخستوزیر ارمنستان صورت گرفت. پوتین در تماس تلفنی روز دوشنبه با نیکول پاشینیان، تعهد خود را به بیانیه مشترک رهبران بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و روسیه که در اجلاس اتحادیه اقتصادی اوراسیا در آستانه در خرداد ۱۴۰۵ در مورد اقدامات جمهوری ارمنستان برای پیوستن به اتحادیه اروپا تصویب شد، مجدداً تأیید کرد؛ بیانیهای که پیام صریح آن، بررسی تعلیق عضویت ایروان در اتحادیه اوراسیا در صورت پیوستن ارمنستان به اتحادیه اروپا بود. بنا بر گزارش کرملین، در این تماس تلفنی بر لزوم برگزاری هر چه سریعتر همه پرسی ملی در ارمنستان در مورد پیوستن به اتحادیه اروپا یا ماندن در عضویت اتحادیه اقتصادی اوراسیا تأکید شد. پیش از این، وزیر امور خارجه روسیه با بیان اینکه با همتای آذربایجانی خود درباره مسائل منطقه قفقاز نیز گفتوگو کرده است، گفت: موضوع تلاش کشورهای «غرب جمعی» برای استفاده از قفقاز جنوبی به عنوان عرصه تقابل ژئوپلیتیکی را بررسی کردیم. لاوروف افزود: در این زمینه ظرفیت قابل توجهی برای همکاری منطقهای در چارچوب «۳+۳» که سه کشور قفقاز جنوبی شامل جمهوری آذربایجان، ارمنستان، گرجستان و همسایگان آنها روسیه، ایران و ترکیه را در بر میگیرد، میبینیم. وی خاطرنشان کرد که این سازوکار همکاری برای کمک به حل هر گونه چالش منطقه ای توسط خود کشورهای منطقه و همسایگان آنها بدون دخالت مخرب خارجی طراحی شده است.
